منو جهت بارگزاری یافت نشد
MenuId:00000000-0000-0000-0000-000000000000

شهرستان مانه و سملقان


شهرستان مانه و سملقان

-جغرافياي سياسي شهرستان مانه و سملقان:

شهرستان مانه  و سملقان به مركزيت شهر آش خانه در شمال غربي استان خراسان شمالي واقع شده  و از شمال و شرق به شهرستان بجنورد، از جنوب به شهرستان جاجرم، از غرب به استان گلستان محدود مي ­گردد. فاصلۀ مركز شهرستان مانه و سملقان تا مشهد مقدس 280 كيلومتر و تا بجنورد 40 كيلومتر است. اين شهرستان با مساحت 4898 كيلومتر مربع داراي 3 شهر، 3 بخش، 6 دهستان و 133 آبادي و مكان است. جمعيت اين شهرستان در سال 1390 بالغ بر 103944 نفر برآورد شده است.

-جغرافياي طبيعي شهرستان مانه و سملقان:

شهرستان مانه و سملقان از نظر جغرافيايي به دو قسمت كوهستاني و دشتي تقسيم مي ­شود. بخش كوهستاني عمدتاً در جنوب و جنوب غربي شهرستان قرار گرفته و كوه­هاي قورخورد و حسن­بگ در اين محدوده قرار مي ­گيرند. بخش دشتي در غرب شهرستان و محدوده ­هايي در شمال و مركز شهرستان را شامل مي ­شود كه مراكز جمعيتي را در خود جاي داده است. جريان دائمي رود اترك از بخش جنوبي اين شهرستان مي ­گذرد. به طور كلي وجود منابع آب دائمي و خاك حاصلخيز اين شهرستان را به يكي از مناطق عمدۀ كشاورزي استان تبديل كرده است. رطوبت نسبي بالا و چشمه­هاي جوشان باعث ايجاد جنگل ­هاي انبوه و مراتع سرسبز در نوار جنوبي شهرستان و دامنه ­هاي رشته كوه­يامان داغي شده است

-پيشينه تاريخي شهرستان مانه و سملقان:

وجود منابع سرشار طبيعي در شهرستان مانه و سملقان از ديرباز جمعيت ­هاي انساني را به خود جذب نموده و باعث پرورش فرهنگ ­هاي درخشان در منطقه شده است. وجود آثار تاريخي از دوره ­هاي پيش از تاريخ تا دوره معاصر در بخش­هاي مختلف اين شهرستان گوياي استقرار مداوم بشر در اين خطه است. بر اساس پژوهشهاي باستان شناسي بخش­هايي از شهرستان مانه و سملقان براي نخستين بار در حدود هشت هزار سال پيش مسكوني شده كه آثار آن را مي ­توان در تپه قلعه خان در دشت سملقان مشاهده كرد. اين شهرستان طي دوره هخامنشي به عنوان بخشي از شهرباني پارت مطرح بوده و طي دوره ­هاي اشكاني و ساساني نيز بسيار مورد توجه بوده است. پراكندگي محوطه ­هاي استقراري، قلعه ­هاي تدافعي، مراكز مذهبي و نيز كشف سكه ­هاي دورۀ ساساني در بخش ­هاي مختلف شهرستان گواه اين مدعي است.

تپه قلعـه خان

شماره ثبت در فهرست آثار ملي : 1421

موقعيت: شهرستان مانه و سملقان، روستاي رسالت(قلعه خان)

تپه قلعۀ خان يكي از بزرگترين و مهم ­ترين استقرارگاه ­هاي پيش از تاريخ در شهرستان مانه و سملقان است كه سابقۀ استقرار در آن به دورۀ نوسنگي، حدود هشت هزار سال قبل، مي ­رسد و زندگي در آن تا دورۀ ساساني ادامه داشته است. به علاوه آثاري از استقرار در دوره ­هاي مختلف اسلامي نيز در اين تپه كشف شده است. كاوش هاي باستان شناسي در اين تپه منجر به كشف بقاياي يك قلعه بزرگ دورۀ ساساني و مقدار زيادي خمره سفالي و اشياء باستاني ديگر شد كه امروزه در موزۀ باستان شناسي (عمارت مفخم) در مركز استان نگهداري مي ­شوند.

مجموعه اسپـاخو

موقعيت: شهرستان مانه و سملقان، روستاي اسپاخو

مجموعه تاريخي اسپاخو در روستايي به همين نام و در 61 كيلومتري جنوب غرب شهر آشخانه، مركز شهرستان مانه و سملقان قرار دارد. در مجموعۀ تاريخي اسپاخو تاكنون 14 اثر و محوطه تاريخي شامل بناي اسپاخو، قلعه شهر سوخته، معدن تاريخي، ساختار هاي آرامگاهي، قلعه ساساني، محوطه اسپاخو، حمام، راه قديمي، محوطه ساساني، رشته قنات هاي قديمي، محوطه اسلامي و محوطه چشمه علي اصغر شناسايي شده است. مهم ترين و شاخص ترين اثر اين مجموعه بناي سنگي اسپاخو است كه بر سطح تپه اي نسبتاً بلند در جنوب روستاي امروزي اسپاخو قرار دارد. اين بنا با جهت طولي شرقي- غربي از دو فضاي متفاوت تشكيل شده است: فضاي مربع شكل زير گنبد كه فضاي اصلي است (تالار) و فضاي مستطيل شكل ايوان. ابعاد كلي بنا 50/12×40/21 متر است و در مجموع مي توان ساختار بنا را به دو بخش گنبدخانه و ايوان تقسيم نمود. به طور كلي ويژگي هاي برجسته معماري بناي اسپاخو تركيبي از عناصر و سبك هاي معماري بناهاي دوران تاريخي ايران و به ويژه دوران ساساني است. با توجه به قرار گرفتن اين مجموعه تاريخي در نزديكي جاده گرگان به بجنورد، مهمترين هدف در برنامه هاي پژوهشي اين مجموعه تاريخي، كاوش هاي باستان شناسي و تبديل مجموعه به يك سايت موزه فضاي باز جهت معرفي جاذبه هاي تاريخي استان و جذب گردشگر تاريخي است.

آرامگاه امامزاده قاسم بازارقارناس

شماره ثبت در فهرست آثار ملي : 11129

موقعيت: شهرستان مانه و سملقان، روستاي بازار قارناس

آرامگاه امامزاده قاسم يكي از يادمان هاي مذهبي - تاريخي دورۀ قاجار در شهرستان مانه و سملقان است. ايوان ورودي در ضلع شرقي قرار دارد و سقف آن با قوس گهواره­اي بزرگي پوشش داده شده  كه  در طرفين آن دو گلدسته با ارتفاع 8 متر ساخته شده است.